🌿 પિટિરિયાસિસ રોઝિયા શું છે?
પિટિરિયાસિસ રોઝિયા એક ચામડીનો રેશ (rash) છે.
ઘણા કેસોમાં પહેલા એક મોટો દાગ દેખાય છે જેને Herald Patch કહેવાય છે,
અને પછી સમગ્ર શરીરે અનેક નાના દાગ થાય છે. પ્રમાણ માં નિર્દોષ બીમારી છે. ખોટા નિદાન થી ખોટી દવા ના થાય તે જોવું જરૂરી છે.
આ રોગ ચેપજન્ય નથી — કોઈને લાગતો નથી.
સામાન્ય રીતે જોવા મળતી પિટિરિયાસિસ રોઝિયા માં આ પ્રમાણે દાદર જેવા દેખાતા ચકરડા બને. પણ આ દાદર નથી. દરેક દર્દી એ દર્દી એ તેની માત્રા વઘઘટ હોય.
🔸 PR ના પ્રકાર (Types of Pityriasis Rosea)
- Classic PR – Herald patch + નાના દાગ
- Inverse PR – ગરમીવાળા સ્થળ (બગલ, ગળા, ગ્રોઇન)માં
- PR Without Herald Patch – સીધા નાના દાગ શરૂ
- PR of pregnancy – ગર્ભાવસ્થામાં (થોડી તકેદારી બતાવવી)
- Pruritic PR – ખૂબ ખંજવાળ સાથે
- papular PR
🔍 દાગ (Lesions) કેવી દેખાય છે? – Clinical Look
- શરૂઆતમાં મોટો ગોળ/ઓવલ દાગ – મધ્યમાં હળવો, બહાર પાતળું સ્કેલ
- 1–2 અઠવાડિયામાં નાના ગોળ/ઓવલ દાગો સમગ્ર છાતી, પીઠ, પેટ પર
- સ્કિનના લાઇન્સ પ્રમાણે “Christmas Tree Pattern”
- હળવો સ્કેલ, હળવો ખંજવાળ
- રંગ: ગુલાબી / લાલ / બ્રાઉન (સ્કિન ટોન મુજબ)
🕒 રોગનો સમયગાળો (Duration)
- સામાન્ય રીતે 6–8 અઠવાડિયામાં ઠીક
- કેટલીકવાર 10–12 અઠવાડિયા સુધી ચાલે
- રોગ પુનરાવર્તિત બહુ ઓછો
- કેટલાક દર્દીઓમાં લાંબો ચાલે છે.
- રોગ ને દબાવો નહી. ધીરજ રાખવી
- દવાથી રોગ ને દબાવવાથી-દવા બંધ કર્યા પછી ઉથલો મારે છે અને રોગ લાંબો ચાલે છે.
- દવા થી રોગ ધીમે ધીમે મટે છે એટલે શરૂઆત માં ચાલુ દવા એ રોગ વધે તો ચિંતા કરવી નહિ.
- રોગ મટી ગયા પછી કેટલાક દર્દીઓ માં હલકા કે ઘાટા ડાધ પડે છે જે ધીરે ધીરે મટી જાય છે.
🎯 કારણ (Causes)
ચોક્કસ કારણ અજ્ઞાત, પરંતુ
- વાયરલ ટ્રિગર (HHV-6/7)
- હળવો ઈમ્યુન રિઍક્શન
- સ્ટ્રેસ
સંભવિત કારણ તરીકે માનવામાં આવે છે.
➡️ બેક્ટેરિયા/ફંગસથી થતો રોગ નથી.
💊 ઉપચાર (Treatment)
- ખંજવાળ માટે એન્ટીહિસ્ટામિન
- મોઈશ્ચરાઈઝર
- ભારે ખંજવાળ/ઈરિટેશન માટે Oral દવા સલાહ મુજબ
🧼 જતન અને ઘરગથ્થું કાળજી
- ગરમ પાણી ટાળવું
- મોઈશ્ચરાઈઝર દિવસમાં 2–3 વાર
- સ્ક્રેચ ન કરવું
- કડક સ્ક્રબ/ફેશિયલ ટાળવા
🟡 हिंदी
✨ पिटिरियासिस रोज़िया
🌿 क्या है Pityriasis Rosea?
यह एक त्वचा का दाना/रैश है।
पहले एक बड़ा गोल दाग आता है (जिसे Herald Patch कहा जाता है),
फिर शरीर पर कई छोटे दाने निकलते हैं।
यह संक्रामक नहीं है।
🔸 PR के प्रकार (Types)
- Classic PR – Herald patch + छोटे दाने
- Inverse PR – बगल, गर्दन, ग्रोइन में
- PR बिना Herald Patch
- Pregnancy PR – गर्भावस्था में
- Itchy PR – अधिक खुजली वाला
- papular PR
🔍 दाने कैसे दिखते हैं? (Clinical Look)
- पहला बड़ा, गोल दाग – बीच हल्का, किनारे स्केल
- 1–2 हफ्ते बाद छोटे दाने छाती, पीठ, पेट पर
- त्वचा की लाइनों पर “Christmas Tree Pattern”
- हल्का स्केल, हल्की खुजली
- रंग: पिंक / लाल / भूरा
🕒 रोग की अवधि (Duration)
- आमतौर पर 6–8 हफ्ते
- कभी-कभी 10–12 हफ्ते
- दोबारा बहुत कम होता है
- कुछ दर्दीओ में लम्बा समय रहता है।
- रोग को दबाना नहीं है।
🎯 कारण (Causes)
सटीक कारण ज्ञात नहीं
संभावित कारण:
- वायरल ट्रिगर (HHV-6/7)
- हल्की प्रतिरक्षा प्रतिक्रिया
- तनाव
➡️ यह फंगल/बैक्टीरियल संक्रमण नहीं है।
💊 उपचार
- खुजली के लिए एंटीहिस्टामिन
- मॉइस्चराइज़र
- दवाइयाँ सलाह से
🧼 घरेलू देखभाल
- गर्म पानी न उपयोग करें
- रोज मॉइस्चराइज़र
- दाने न खुजलाएँ
- स्क्रब/फेशियल न करें
🔵 English
✨ Pityriasis Rosea –
🌿 What is Pityriasis Rosea?
Pityriasis Rosea (PR) is a skin rash.
It usually starts with a single large oval patch called the Herald Patch,
followed 1–2 weeks later by multiple small lesions on the body.
It is NOT contagious.
🔸 Types of PR
- Classic PR – Herald patch + secondary rash
- Inverse PR – in folds (armpit, groin, neck)
- PR without herald patch
- PR during pregnancy
- Pruritic PR – more itchy form
- papular PR
🔍 How do the lesions look? (Clinical appearance)
- First: one large oval patch with fine scale
- Later: many small oval pink/red spots on trunk
- Distributed along skin lines forming “Christmas Tree Pattern”
- Mild scaling
- Mild to moderate itching
- Color varies with skin tone: pink / red / brown
🕒 Course & Duration
- Usually resolves in 6–8 weeks
- Sometimes lasts 10–12 weeks
- Recurrence is uncommon
- Rarely persistent PR seen
- Do not suppress rash with heavy medicines.Initially even on treatment if rash increases do not worry. Keep patience.
🎯 Causes
Exact cause unknown.
Possible triggers include:
- Viral infection (HHV-6/7)
- Mild immune reaction
- Stress
➡️ Not fungal / not bacterial infection.
💊 Treatment
- Antihistamines for itching
- Mild topical steroid creams
- Moisturizers
- Short course of oral medicines as advised
🧼 General Care & Home Tips
- Avoid hot showers
- Avoid scratching
- Avoid harsh scrubs and facials