ACANTHOSIS NIGRICANS

HomeAll Posts...ACANTHOSIS NIGRICANS
October 15, 2023 by 0Likes

🌿 એકેન્થોસીસ નીગ્રિકન્સ (Acanthosis Nigricans)

ચામડી કાળી અને જાડી થવાનું કારણ, મહત્વ અને સંપૂર્ણ માર્ગદર્શન

🔴 એકેન્થોસીસ નીગ્રિકન્સ શું છે?

એકેન્થોસીસ નીગ્રિકન્સ એ એક મેડિકલ સમસ્યા છે જેમાં
ચામડી કાળી, જાડી અને ખડબડિયાળી (rough) બની જાય છે અને દેખાવ બેડોળ લાગે છે.

📍 સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે:

  • ગળું
  • બગલ
  • જાંઘની વચ્ચે
  • ચહેરા
  • સ્તન નીચે
  • કોણી વગેરે

👉 આ ફક્ત દેખાવની સમસ્યા નથી, પરંતુ શરીરની અંદરની ગડબડનું ચેતવણી ચિહ્ન છે.

⚠️ મુખ્ય કારણો (Causes)

(1) ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ – સૌથી મહત્વપૂર્ણ કારણ

ઇન્સ્યુલિન એ હોર્મોન છે જે
👉 લોહીમાં રહેલી શુગરને શરીરના કોષોમાં પહોંચાડે છે.

🔄 ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સમાં શું થાય છે?

  • શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિનની અસર સ્વીકારતા નથી
  • સ્વાદુપિંડ વધુ ઇન્સ્યુલિન બનાવે છે
  • લોહીમાં ઇન્સ્યુલિનનું પ્રમાણ વધે છે
  • આ વધારે ઇન્સ્યુલિન ચામડીના કોષોને વધારે વધવા પ્રેરિત કરે છે
  • પરિણામે ચામડી જાડી, કાળી અને રફ બને છે

👉 ખાસ કરીને પેટ અને આંતરડાની આસપાસની ચરબી (Visceral fat)
ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનું સૌથી મોટું કારણ છે.

✔ વજન ઘટાડવાથી
✔ નિયમિત કસરતથી
✔ યોગ્ય આહારથી

👉 ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ ઘટે છે અને
👉 એકેન્થોસીસ નીગ્રિકન્સમાં ધીમે ધીમે સુધારો થાય છે.

(2) ડાયાબિટીસ

  • લાંબા સમયથી અનિયંત્રિત બ્લડ શુગર
  • ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ સાથે જોડાયેલું
  • ચામડીની કાળાશ વધુ સ્પષ્ટ હોઈ શકે છે

(3) ઓબેસિટી (વજન વધારે હોવું)

  • ખાસ કરીને પેટની આસપાસ ચરબી
  • ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સને વધારતું મુખ્ય કારણ
  • માત્ર ક્રીમથી પૂરતો ફાયદો થતો નથી

(4) PCOD / PCOS

  • હોર્મોનલ અસંતુલન
  • ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ સાથે સીધો સંબંધ
  • યુવાન મહિલાઓમાં સામાન્ય કારણ

(5) વારસાગત કારણ

  • પરિવારના અન્ય સભ્યોમાં પણ આવી સમસ્યા
  • વહેલી ઉંમરે લક્ષણો દેખાઈ શકે

(6) ઓટોઇમ્યુન રોગો

  • SLE
  • Scleroderma
  • Sjögren syndrome
    (દુર્લભ કિસ્સાઓમાં)

(7) દવાઓની આડઅસર

  • Nicotinic acid
  • Insulin injections
  • Oral contraceptive pills
  • Steroids / Hormonal medicines
  • Aripiprazole વગેરે

📌 ઘણીવાર એકથી વધુ કારણો સાથે મળીને આ સમસ્યા વિકસે છે.

🧪 તપાસ (Investigations)

ડૉક્ટર જરૂરી મુજબ તપાસ સૂચવે છે:

  • બ્લડ શુગર (Fasting / PP)
  • HbA1c
  • ઇન્સ્યુલિન લેવલ/Homa insulin resistance
  • લિપિડ પ્રોફાઇલ
  • હોર્મોનલ ટેસ્ટ – થાઈરોઈડ
  • Vitamin b12 and vitamin d 3

🛡️ ઉપાયો (Treatment & Lifestyle Measures)

⚖️ (1) વજન ઘટાડવું – સારવારનો આધાર

ઉપયોગી ટીપ્સ:

👉(A) નિયમિત ભોજન કરવાનો પ્રયાસ કરો અને જ્યારે તમને ભૂખ લાગે ત્યારે ખાઓ. 👉(B) ઓછી ચરબીવાળો ખોરાક ખાવાનો પ્રયાસ કરો:  👉(C) આખા દૂધને બદલે ઓછી ચરબી (1%) અથવા સ્કિમ મિલ્કનો ઉપયોગ કરો. 👉(D) ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ, ચિપ્સ અને ચિકન જેવા તળેલા ખોરાક ખાવાનું ટાળવાનો પ્રયાસ કરો.  તેના બદલે તેમને બેક(શેકીને) કરીને ખાવાનો પ્રયાસ કરો. જંક ફૂડ અને પેકેજડ ફુડ શક્ય ટાળો. 👉 (E) સફેદ બ્રેડને બદલે ઘઉંની બ્રેડ જેવા આખા અનાજના ખોરાકમાંથી પુષ્કળ ફાઇબર ખાવાનો પ્રયાસ કરો. 👉(F) પુષ્કળ ફળો, સલાડ અને શાકભાજી ખાઓ.  ઘણા બધા વિટામિન્સ અને ખનિજો હોવા ઉપરાંત, તેઓ ફાઇબરથી પણ ભરપૂર છે.👉(G) દરરોજ 2-2.5 લીટર પાણી પીવો.(વજન ના પ્રમાણમાં)

👉 માત્ર 5–10% વજન ઘટાડવાથી પણ નોંધપાત્ર સુધારો થાય છે.

🏃‍♂️ (2) શારીરિક પ્રવૃત્તિ

✔ દરરોજ 45–60 મિનિટ ઝડપી ચાલવું
✔ યોગાસન, પ્રાણાયામ, સૂર્યનમસ્કાર
✔ લાંબો સમય બેસી રહેવું ટાળો

💊 (3) દવાઓ

✔ ડાયાબિટીસ / ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ માટે!/જરૂરી વિટામિન
👉 ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ દવાઓ લાંબા સમય સુધી નિયમિત લેવી પડે

⚠️ પોતાની રીતે દવા બંધ ન કરવી.

⚡ (4) કેમિકલ પીલીંગ અને લેસર

✔ ચામડીની કાળાશ અને જાડાઈ ઝડપથી ઘટાડે
✔ જીવનશૈલી સુધારા સાથે વધુ અસરકારક

👉 જરુરીયાત અને પરિસ્થિતિ મુજબ

🌿 ત્વચાની દૈનિક કાળજી

✔ અસરગ્રસ્ત ચામડીને જોરથી ન ઘસવી
✔ નરમ સાબુ / ક્લીંજર
✔ ડૉક્ટર લખેલી ક્રીમ નિયમિત
✔ બહાર જતા પહેલા સનસ્ક્રીન જરૂરી

📝 ખૂબ મહત્વની નોંધ

✨ એકેન્થોસીસ નીગ્રિકન્સ કોસ્મેટિક નહીં, મેડિકલ સમસ્યા છે
✨ માત્ર બહારની ક્રીમથી સંપૂર્ણ ફાયદો નહીં થાય
✨ જીવનશૈલીમાં ફેરફાર એ સાચી સારવારની ચાવી છે

🌈 દર્દીઓ માટે અંતિમ સંદેશ

“ચામડીની કાળાશ એ શરીરની અંદરની ચેતવણી છે – તેને અવગણશો નહીં.”

✔ સમયસર તપાસ
✔ વજન ઘટાડો
✔ નિયમિત કસરત
✔ ડૉક્ટરની સલાહ પર વિશ્વાસ

👉 આ બધાથી લાંબા ગાળાનો અને સારો સુધારો ચોક્કસ શક્ય છે 🌿

🌿 एकैन्थोसिस निग्रिकन्स (Acanthosis Nigricans)

🔴 एकैन्थोसिस निग्रिकन्स क्या है?

एकैन्थोसिस निग्रिकन्स एक मेडिकल समस्या है, जिसमें
त्वचा काली, मोटी और खुरदरी हो जाती है और देखने में भद्दी लगती है।

📍 यह आमतौर पर इन जगहों पर दिखाई देती है:

  • गर्दन
  • बगल
  • जांघों के बीच
  • चेहरा
  • स्तनों के नीचे
  • कोहनी वगैरह

👉 यह केवल कॉस्मेटिक समस्या नहीं है, बल्कि शरीर के अंदर चल रही गड़बड़ी का संकेत हो सकती है।

⚠️ मुख्य कारण (Causes)

(1) इंसुलिन रेज़िस्टेंस – सबसे महत्वपूर्ण कारण

इंसुलिन एक हार्मोन है जो
👉 रक्त में मौजूद शुगर को कोशिकाओं के अंदर पहुंचाता है।

🔄 इंसुलिन रेज़िस्टेंस में क्या होता है?

  • शरीर की कोशिकाएं इंसुलिन की सही प्रतिक्रिया नहीं देतीं
  • अग्न्याशय (Pancreas) अधिक इंसुलिन बनाता है
  • खून में इंसुलिन का स्तर बढ़ जाता है
  • यह बढ़ा हुआ इंसुलिन त्वचा की कोशिकाओं को तेजी से बढ़ने के लिए प्रेरित करता है
  • परिणामस्वरूप त्वचा मोटी, काली और खुरदरी हो जाती है

👉 विशेष रूप से पेट और आंतों के आसपास की चर्बी (Visceral fat)
इंसुलिन रेज़िस्टेंस का मुख्य कारण मानी जाती है।

✔ वजन कम करने से
✔ नियमित व्यायाम से
✔ सही आहार से

👉 इंसुलिन रेज़िस्टेंस घटता है और
👉 एकैन्थोसिस निग्रिकन्स में धीरे-धीरे सुधार आता है।

(2) डायबिटीज

  • लंबे समय से अनियंत्रित शुगर
  • इंसुलिन रेज़िस्टेंस से जुड़ी हुई
  • त्वचा की कालिमा अधिक स्पष्ट हो सकती है

(3) मोटापा (Obesity)

  • विशेष रूप से पेट के आसपास चर्बी
  • इंसुलिन रेज़िस्टेंस को बढ़ाता है
  • केवल क्रीम लगाने से पूरा लाभ नहीं मिलता

(4) PCOD / PCOS

  • हार्मोनल असंतुलन
  • इंसुलिन रेज़िस्टेंस से सीधा संबंध
  • युवा महिलाओं में आम कारण

(5) आनुवंशिक कारण (Genetic)

  • परिवार के अन्य सदस्यों में भी यह समस्या हो सकती है
  • कम उम्र में लक्षण दिख सकते हैं

(6) ऑटोइम्यून बीमारियाँ

  • SLE
  • Scleroderma
  • Sjögren Syndrome
    (दुर्लभ मामलों में)

(7) दवाओं की साइड इफेक्ट

जैसे:

  • Nicotinic acid
  • Insulin injections
  • Oral contraceptive pills
  • Steroids / Hormonal medicines
  • Aripiprazole आदि

📌 कई बार एक से अधिक कारण मिलकर यह समस्या उत्पन्न करते हैं।

🧪 जांच (Investigations)

डॉक्टर आवश्यकता अनुसार जांच करवाते हैं:

  • फास्टिंग / पीपी ब्लड शुगर
  • HbA1c
  • इंसुलिन लेवल/होमा इन्सुलिन रेसीस्टनस
  • लिपिड प्रोफाइल
  • हार्मोनल जांच/थाइरोइड
  • विटामिन बी १२/विटामिन डी

🛡️ उपाय (Treatment & Lifestyle Measures)

⚖️ (1) वजन कम करना – इलाज का आधार

यदि उम्र और ऊँचाई की तुलना में वजन अधिक है,
👉 तो वजन कम करना सबसे महत्वपूर्ण उपचार है।

उपयोगी सुझाव: 🥗 1. आहार में परिवर्तन अनिवार्य है

✅ क्या खाएं:

👉हरी सब्ज़ियाँ (पालक, मेथी, लौकी, तुरई) 👉अंकुरित अनाज, दलिया, ब्राउन 👉राइसफाइबर युक्त फल (सेब, अमरूद, नाशपाती). 👉बादाम, अखरोट, अलसी (flaxseeds). 👉नींबू पानी, ग्रीन टी (बिना चीनी).

❌ किन चीज़ों से बचें:

👉सफेद चावल, मैदा, शक्कर, 👉 बेकरी उत्पाद👉कोल्ड ड्रिंक, 👉पैकेज्ड स्नैक्स. 👉अत्यधिक डेयरी (विशेषकर मीठा दूध या मलाईदार चीज़ें). 👉 फास्ट फूड, तले-भुने व ऑयली खाद्य पदार्थ
✔ रोज़ 2-2.5 लीटर या अधिक पानी(शरीर के बजन के हिसाब से)

👉 केवल 5–10% वजन कम करने से भी
त्वचा और इंसुलिन रेज़िस्टेंस में अच्छा सुधार होता है।

🏃‍♂️ (2) शारीरिक गतिविधि

🧘‍♀️ ✔ जीवनशैली में सुधार करें. ✔ देर रात तक जागना, तनाव, और अनियमित दिनचर्या से समस्या बढ़ सकती है।. ✔ योग, ध्यान, अनुलोम-विलोम से तनाव घटाएं और हार्मोन बैलेंस रखें।. ✔ नींद पूरी लें – रोज़ कम से कम 7–8 घंटे।. ✔ रोजाना 8-10 ग्लास पानी पीए। ✔ रोज़ 45–60 मिनट तेज चलना
✔ लंबे समय तक बैठने से बचें

💊 (3) दवाइयाँ

✔ डायबिटीज / इंसुलिन रेज़िस्टेंस की दवाइयाँ/विटामिन
👉 डॉक्टर की सलाह अनुसार लंबे समय तक नियमित लें

⚠️ दवाइयाँ अपने आप बंद न करें।

⚡ (4) केमिकल पीलिंग और लेज़र

✔ त्वचा की मोटाई और कालिमा तेजी से कम करने में सहायक
✔ जीवनशैली सुधार के साथ अधिक प्रभावी

👉 अपनी जरूरत के अनुसार

🌿 त्वचा की दैनिक देखभाल

✔ प्रभावित त्वचा को जोर से न रगड़ें
✔ हल्का साबुन / क्लींजर
✔ डॉक्टर द्वारा दी गई क्रीम नियमित
✔ बाहर जाते समय सनस्क्रीन ज़रूरी

📝 महत्वपूर्ण संदेश

✨ एकैन्थोसिस निग्रिकन्स कॉस्मेटिक नहीं, मेडिकल समस्या है
✨ केवल क्रीम से पूरा इलाज संभव नहीं
✨ जीवनशैली में बदलाव ही असली चाबी है

🌈 मरीजों के लिए अंतिम संदेश

“त्वचा का काला पड़ना शरीर की अंदरूनी चेतावनी हो सकता है – इसे नज़रअंदाज़ न करें।”

✔ समय पर जांच
✔ वजन कम करें
✔ नियमित व्यायाम
✔ डॉक्टर पर भरोसा रखें

👉 लंबे समय तक अच्छा सुधार संभव है 🌿

🌿 Acanthosis Nigricans

Understanding dark, thickened skin – causes, significance & complete care

🔴 What is Acanthosis Nigricans?

Acanthosis Nigricans is a medical condition in which the skin becomes
dark, thick, and velvety or rough, giving an unhealthy appearance.

📍 Commonly seen on:

  • Neck
  • Armpits
  • Groin
  • Face
  • Under the breasts
  • elbows
  • Knuckles

👉 It is not just a cosmetic issue, but often a warning sign of internal metabolic problems.

⚠️ Main Causes

(1) Insulin Resistance – the most important cause

Insulin is a hormone that
👉 helps move sugar from the blood into body cells.

🔄 What happens in insulin resistance?

  • Body cells do not respond properly to insulin
  • The pancreas produces more insulin
  • Blood insulin levels rise
  • High insulin stimulates excessive skin cell growth
  • Resulting in dark, thickened skin

👉 Visceral fat (fat around the abdomen and internal organs)
is the most important cause of insulin resistance.

✔ Weight reduction
✔ Regular exercise
✔ Healthy diet

👉 reduce insulin resistance and
👉 gradually improve Acanthosis Nigricans.

(2) Diabetes Mellitus

  • Long-standing or uncontrolled blood sugar
  • Closely linked to insulin resistance
  • Skin changes may be more prominent

(3) Obesity

  • Especially abdominal obesity
  • Worsens insulin resistance
  • Creams alone are not sufficient without weight loss

(4) PCOD / PCOS

  • Hormonal imbalance
  • Strong association with insulin resistance
  • Common in young women

(5) Genetic Predisposition

  • Runs in families
  • Symptoms may appear at a younger age

(6) Autoimmune Diseases (rare)

  • SLE
  • Scleroderma
  • Sjögren syndrome

(7) Drug-induced

Certain medicines such as:

  • Nicotinic acid
  • Insulin injections
  • Oral contraceptives
  • Steroids / hormonal drugs
  • Aripiprazole

📌 Often, multiple causes act together.

🧪 Investigations

Based on clinical assessment, doctors may advise:

  • Fasting / post-meal blood sugar
  • HbA1c
  • Insulin levels/HOMA IR
  • Lipid profile
  • Hormonal tests/thyroid
  • Vitamin b12 and vitamin d 3

🛡️ Management & Lifestyle Measures

⚖️ (1) Weight reduction – the cornerstone of treatment

If weight is higher than ideal for age and height,
👉 weight loss is the most crucial step.

Practical tips:

✔ Regular meals
✔ Low-fat diet
✔ Low-fat / skim milk
✔ Avoid fried, junk & packaged food
✔ Whole grains, fruits & vegetables
✔ 2-2.5 litres of water daily(as per body weight)

👉 Even 5–10% weight loss can bring significant improvement.

🏃‍♂️ (2) Physical activity

✔ 45–60 minutes of brisk walking daily
✔ Yoga, pranayama, Surya Namaskar
✔ Avoid prolonged sitting

💊 (3) Medications

✔ Medicines for diabetes / insulin resistance
👉 must be taken regularly and long-term as advised

⚠️ Do not stop medicines on your own.

⚡ (4) Chemical Peels & Laser Therapy

✔ Help reduce pigmentation and skin thickness faster
✔ Best results when combined with lifestyle correction

👉 As per need

🌿 Daily Skin Care

✔ Avoid harsh rubbing
✔ Use mild cleanser or soap
✔ Apply prescribed creams regularly
✔ Use sunscreen before sun exposure

📝 Important Note

✨ Acanthosis Nigricans is a medical condition, not just cosmetic
✨ Creams alone cannot solve the problem
✨ Lifestyle correction is the key to lasting improvement

🌈 Final Patient Message

“Darkening of skin may be a signal from inside your body – do not ignore it.”

✔ Early evaluation
✔ Weight control
✔ Regular exercise
✔ Trust your doctor

👉 Long-term improvement is definitely possible 🌿

Share: