✅ મુખ્ય કારણો

વાળ ઉતરવાનું એક કારણ નહીં—ઘણી વાર એકથી વધુ કારણો સાથે મળીને વાળ ઉતરે છે.

1️⃣ વિટામિનોની ઉણપ, વજનમાં મોટો ઘટાડો, હેવી ડાયેટિંગ
2️⃣ બિમારીઓ – ટાઇફોઇડ, મલેરિયા, કમળો, લાંબી માંદગી, કોરોના, ડેન્ગ્યુ
3️⃣ માનસિક તણાવ, અપૂરતી નિંદ્રા
4️⃣ વારસાગત/હોર્મોન્સ/જીનેટિક, થાઇરોઈડ આ વિશે વિગત વાર જાણવા આજ પેજ માં 👇આગળ વધો ત્યાં તમને પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેમાં જોવા મળતી ટાલ (AGA AND FPHL) ની માહિતી મળશે.
5️⃣ ડિલિવરી પછી (Post-delivery hair fall)
6️⃣ દવાઓની અસર
7️⃣ હેર સ્ટ્રેટનિંગ/હીટ ટ્રીટમેન્ટ
8️⃣ માથાની ચામડીના રોગો – જૂ, દાદર, ખોડો, ખંજવાળ વગેરે
9️⃣ હાર્ડ વૉટરથી વાળ ધોવા

🔹 સારવાર વિશે (Treatment)

✅ 1) ઓછામાં ઓછા 4 મહિના સારવાર જરૂરી
👉 વારસાગત ટાલ (Genetic hair loss) માં સારવાર વધુ લાંબી ચાલે છે.
✅ 2) વાળ ઉતરતા બંધ થવામાં 1–3 મહિના લાગી શકે
ક્યારેક શરૂઆતમાં એવું લાગે કે વાળ વધુ ઉતરે છે—
કારણ કે નબળા થયેલા વાળ પહેલા નીકળી જાય છે, અને પછી સારવારથી નવા તંદુરસ્ત વાળ આવવા લાગે છે.

માથાના વાળ સામાન્ય રીતે દર મહિને લગભગ 1 સેમી જેટલા વધે છે• એટલે જ કોઈ પણ ટ્રીટમેન્ટ/સીરમ/મિનૉક્સિડિલનું સાચું પરિણામ /વાળની density/વોલ્યુમ પાછી દેખાવા 3–6 મહિના લાગી શકે.

✅ 3) સામાન્ય રીતે કેટલા વાળ ઉતરવા નોર્મલ?
તંદુરસ્ત વ્યક્તિમાં એક દિવસમાં 50–100 વાળ ઉતરવું સામાન્ય છે.“વાળ ધોવાના દિવસે” (wash day) પડેલા વાળ વધુ લાગે—એ પણ સામાન્ય છે.
👉 એટલે ધીરજ રાખો—નિયમિત દવા અને કાળજીથી સુંદર પરિણામ મળે છે.
✅ 4) સારવારથી શું સુધારો થાય?

વાળની લંબાઈ વધે
વાળની જાડાઈ વધે
વાળની Quality / Strength સુધરે

વાળ ઉતરવા ની સમસ્યા ને સમજવા માટે વાળ ના વિકાસ ચક્ર ને સમજવું જરૂરી છે.

🌿 વાળનું “Hair Cycle” (વિકાસ ચક્ર) શું છે?

વાળ એક વાર ઉગીને હંમેશા એમ જ રહેતા નથી. દરેક વાળની મૂળ (Hair Follicle) અંદરથી વાળ સતત ઉગે → થોડી વાર અટકે → પછી પડી જાય → ફરી નવા વાળ ઉગે — આ પ્રક્રિયાને Hair Cycle કહે છે.👉 એટલે જ રોજ થોડા વાળ પડવા “સામાન્ય” છે.

🔄 વાળના 3 મુખ્ય ચરણ (Phases)

૧) 🌱 વધવાનો સમય – Anagen (એનાજેન)

આ સમયે વાળની મૂળ “એક્ટિવ” હોય છે અને વાળ સતત લંબાય છે

માથાના વાળમાં આ સમય સૌથી લાંબો હોય છે
વાળની લંબાઈ કેટલી થશે તે મુખ્યત્વે એનાજેન કેટલો લાંબો છે એ પર આધાર રાખે છે

✅ સામાન્ય સમય• માથા (Scalp)ના વાળ: લગભગ 2 થી 6 વર્ષ (કેટલાકમાં વધુ પણ)• ભમર/શરીરના વાળ: ઓછો સમય (એટલે ભમર/હાથ-પગના વાળ લાંબા નથી થતા). 85 – 90 % વાળ આ સ્ટેજમાં હોય છે.

૨) 🍂 બદલાવનો સમય – Catagen (કેટાજેન)

વાળનું વધવું ધીમું થાય છે અને મૂળ અંદરથી “રીસેટ” થવા લાગે છે
આ સમય ટૂંકો હોય છે
✅ સામાન્ય સમય
માથા (Scalp)ના વાળ: લગભગ 2 થી 3 અઠવાડિયા. Less than 1% વાળ આ સ્ટેજમાં હોય છે.

૩) 💤 આરામનો સમય – Telogen (ટેલોજેન)

આ સમયે વાળ વધતા નથી, મૂળ આરામમાં રહે છે
પછી આ વાળ ધીમે ધીમે છૂટો પડે છે
✅ સામાન્ય સમય
માથા (Scalp)ના વાળ: લગભગ 2 થી 4 મહિના.
10-15 % વાળ આ સ્ટેજમાં હોય છે.

🍃 Exogen એટલે શું?

Telogen પછી જે વાળ ખરેખર “પડે” છે, એ પડવાનું ચરણ Exogen કહેવાય છે
કાંસકો કરવાથી, વાળ ધોવાથી, તેલ લગાવવાથી વગેરે વખતે આ વાળ વધુ દેખાય છે

👉 એક મહત્વની વાત• દરેક વાળ એકસાથે નથી પડતા , કારણ કે દરેક ફોલિકલનો હેર સાયકલ અલગ અલગ ચાલે છે.

📌 વાળ કેટલા ઝડપથી વધે છે?

માથાના વાળ સામાન્ય રીતે દર મહિને લગભગ 1 સેમી જેટલા વધે છે
એટલે જ કોઈ પણ ટ્રીટમેન્ટ/સીરમ/મિનૉક્સિડિલનું સાચું પરિણામ જોવા 3–6 મહિના લાગે છે

🧴 વાળ ઉતરતા રોકવા ની કાળજી (Care & Prevention)

✅ ખોરાક અને જીવનશૈલી
1️⃣ લીલા શાકભાજી, સલાડ, દૂધ, ફળફળાદિ, કઠોળ નિયમિત લો
2️⃣ તણાવ ઘટાડો – યોગ/પ્રાણાયામ કરો
3️⃣ પૂરતી ઊંઘ લો
✅ વાળ ધોવા અને હેર કેર
4️⃣ સારું કન્ડિશનરવાળું શેમ્પૂ વાપરો
👉 હાર્ડ વૉટર હોય તો ROનું પાણી વાપરો
5️⃣ વાળ લાંબો સમય ભીના રાખશો નહીં, ભીના વાળ ઓળવશો નહીં
6️⃣ હેર મોઈસ્ચરાઈઝર / સીરમ / કોપરેલ અથવા અન્ય તેલ નિયમિત લગાવો
7️⃣ એમોનિયા મુક્ત હેર ડાઈ વાપરો
8️⃣ માથા પર ભારે મસાજ નહીં—હલકો મસાજ કરી શકાય
9️⃣ અઠવાડિયે 1–2 વખત માથું ધોવું (દરરોજ નહીં)
🔟 મોટા દાંતા વાળો પોતાનો કાંસકો અલગ રાખવો

⭐ વિશેષ સારવાર (Special Therapy)

💉 GFC / GF / GFC+GF Sessions
ખૂબ સુંદર પરિણામ માટે GFC અથવા GF અથવા GFC+GF થેરાપી ના સેસન્સ લઈ શકાય.
PRP, GFC અને SYNTHETIC IMPORTED GROW FACTOR શું છે તે જાણવા અને જે પણ દર્દીઓ ને દવા ની સાથે વધુ સારું પરિણામ મેળવવા આ સારવાર ની જરૂર છે તેમને આ સારવાર લીધેલા દર્દીઓ ના અભિપ્રાય તથા પહેલાં અને પછી ના ફોટા જોવા નીચેની ટેલીગ્રામ ની લિંક ક્લિક કરો 👉 https://t.me/hetaskinclinicGFC

🌿बालों के झडना।

🟢बालों के झडने के वजह।

(१) विटामिनों की कमी,भारी वजन घटना,भारी परहेज़(crash diet plan)

(२) रोग – जैसे टाइफाइड, मलेरिया, पीलिया, लम्बी बीमारी, कोरोना, डेंगू

(३) मानसिक तनाव, अपर्याप्त नींद

(५) वंशानुगत, हार्मोन, आनुवंशिकी, थायरॉइड

(५) प्रसव के बाद (६) दवाएं (७) बालों को सीधा करना (hair straightening)

(८) त्वचा के रोग जैसे जूँ, खुजली, रूसी और सिर में खुजली

(९) कठोर जल (HARD WATER)से बाल धोना

🟢बालों के झडने का रुकने का इलाज

(१) कम से कम 4 महीने का इलाज ,वंशानुगत गंजेपन के रोगी का लंबा इलाज

(२) बालों का झड़ना बंद होने में एक से तीन महीने लग सकते हैं, क्योंकि कमजोर बाल निकल आएंगे, जो दवा करने से वापस आ जाएंगे,तंदुरुस्त व्यक्ति में एक दिन में 50-100 बाल झडना सामान्य है।इसलिए धैर्य रखें और यदि आप दवा को पर्याप्त देखभाल के साथ करते हैं, तो आप अच्छे परिणाम प्राप्त करेंगे।• “बाल धोने वाले दिन” (wash day) बाल ज्यादा गिरते हुए लग सकते हैं—यह भी सामान्य है।

• सिर के बाल सामान्यतः हर महीने लगभग 1 सेमी बढ़ते हैं• इसलिए किसी भी ट्रीटमेंट/सीरम/मिनॉक्सिडिल का वास्तविक फायदा दिखने में 3–6 महीने लग सकते हैं।

(३) दवा बालों की लंबाई, मोटाई और गुणवत्ता में सुधार करेगी

👉बाल झड़ने की समस्या को समझने के लिए बालों के बढ़ने के चक्र को समझना ज़रूरी है।

🌿 बालों का “Hair Cycle” क्या होता है?

बाल एक बार उगकर हमेशा वैसे ही नहीं रहते। हर बाल की जड़ (Hair Follicle) के अंदर लगातार यह प्रक्रिया चलती रहती है:
बाल उगते हैं → थोड़े समय बाद रुकते हैं → फिर गिरते हैं → फिर नए बाल आते हैं
इसी को Hair Cycle कहते हैं।
👉 इसलिए रोज़ कुछ बाल गिरना “सामान्य” है।

🔄 बालों के 3 मुख्य चरण (Phases)

1) 🌱 बढ़ने का चरण – Anagen (एनाजेन)

इस समय बाल की जड़ बहुत एक्टिव होती है और बाल लगातार बढ़ते हैं
सिर के बालों में यह चरण सबसे लंबा होता है
बाल कितने लंबे होंगे, यह काफी हद तक Anagen की अवधि पर निर्भर करता है
✅ सामान्य अवधि
सिर (Scalp) के बाल: लगभग 2 से 6 साल (कुछ लोगों में इससे भी ज्यादा)
भौंह/शरीर के बाल: कम अवधि (इसीलिए वे बहुत लंबे नहीं होते)
85-90% बाल इसी स्टेज में होते हैं।

2) 🍂 बदलाव का चरण – Catagen (कैटाजेन)

बाल का बढ़ना धीरे-धीरे रुकता है और जड़ अंदर से “रीसेट” होने लगती है
यह चरण छोटा होता है
✅ सामान्य अवधि
सिर (Scalp) के बाल: लगभग 2 से 3 सप्ताह
1 % से कम बाल इसी स्टेज में होते हैं।

3) 💤 आराम का चरण – Telogen (टेलोजेन)

इस समय बाल बढ़ते नहीं हैं, जड़ आराम में रहती है
फिर धीरे-धीरे यह बाल निकलकर गिरते हैं
✅ सामान्य अवधि
सिर (Scalp) के बाल: लगभग 2 से 4 महीने
10-15 % बाल इसी स्टेज में होते हैं।

🍃 Exogen क्या है?

Telogen के बाद जो बाल वास्तव में “गिरते” हैं, उस गिरने के चरण को Exogen कहते हैं
कंगी करने, बाल धोने, तेल लगाने के बाद बाल ज्यादा नीकलते दिख सकते हैं—यह सामान्य हो सकता है

👉 एक ज़रूरी बात• सारे बाल एक साथ नहीं गिरते, क्योंकि हर Follicle का hair cycle अलग-अलग चल रहा होता है।

🟢बालों के झडने के रुकने और बधाने के लिए स्व देखभाल

(१) हरी सब्जियां,ग्रीन सलाड, दूध, फल और दालें ज्यादा लेना

(२) तनाव कम करें, योग प्राणायाम करें (३) पर्याप्त नींद लें

(५) अच्छे कंडीशनर वाले शैम्पू का इस्तेमाल करें।अगर सख्त पानी है तो बालों को आरओ के पानी से धो लें।

(५) बालों को ज्यादा देर तक गीला न रखें। गीले बालों को कंघा न करें।

(६) बालों में नियमित रूप से मॉइस्चराइजर, सीरम, कोपरेल या अन्य तैल को लगाएं।

(७) अमोनिया मुक्त हेयर डाई का प्रयोग करें।

(८) सिर पर भारी मालिश न करें, हल्की मालिश की जा सकती है।

(९) सप्ताह में एक या दो बार अपना सिर धोएं। हर दिन अपना सिर न धोएं।

(१०) बड़े दांतों वाला अपना कंघा अलग रखे।

विशेष उपचार – बेहद सुंदर परिणाम देने वाले GFC या GF या GFC+GF के सत्र लिए जा सकते हैं।इस की माहीती के लिए नीचे पढे और मरीजों के अनुभव के लिए 👇क्लीक करे https://t.me/hetaskinclinicGFC

बालों को जड़ना रुकने एवम ग्रोथ के लिए विशेष सारवार

(૧) पी आर पी (platelet rich plasma)इसमें क्लाइंट के शरीर के किसी एक हिस्से से ब्लड लेकर उसमे से प्लेटलेट रिच प्लाज्मा अलग किया जाता है। फिर प्लेटलेट रिच प्लाज्मा को एक इंजेक्शन के माध्यम से सिर के समस्या वाले स्थान पर पहुचाया जाता है।इससे बाल झड़ने की समस्या के निदान के साथ-साथ बालों की खूबसूरती भी बढ़ती है। इसका उपयोग डर्मारोलर के साथ भी किया जाता हैं

(२)जी एफ सी (growth factor concentrate)कभी-कभी बेहतर परिणाम के लिए पीआरपी थेरेपी को अन्य प्रक्रियाओं और दवाओं के साथ जोड़ा जाता है।ये प्लेटलेट रिच प्लाज्मा का एडवांस वर्जन है, इसलिए इसके फायदे ज्यादा हैं।ये टेक्निकली काफी एडवांस है। ये ट्रीटमेंट न केवल बालों को झड़ना कम करता है बल्कि इसके अलावा भी ये बालों को कई अन्य तरह के फायदे पहुंचाता है।ट्रीटमेंट मैं १ १/२ (डेढ )घंटा लगता हैं

जीएफसी बाल उपचार के क्या लाभ हैं?

प्जीएफसी उपचार आपके रक्त से निकाले गए विकास कारकों का उपयोग करता है, जिससे यह एक प्राकृतिक और सुरक्षित विकल्प बन जाता है। यह प्रभावी रूप से बालों के रोम को उत्तेजित करता है, नए बालों के विकास को बढ़ावा देता है और बालों के घनत्व को बढ़ाता है।बालों के स्वास्थ्य में सुधार: जीएफसी उपचार आपके मौजूदा बालों के समग्र स्वास्थ्य और गुणवत्ता को बढ़ाता है, जिससे वे चमकदार और अधिक जीवंत दिखते हैं। कुछ अन्य उपचारों के विपरीत, जीएफसी उपचार के परिणाम एक महत्वपूर्ण अवधि तक रह सकते हैं, संभावित रूप से एक वर्ष या उससे अधिक तक, जिससे बार-बार अनुवर्ती उपचार की आवश्यकता कम हो जाती है।

प्राकृतिक दिखने वाले परिणाम: जीएफसी उपचार के परिणाम प्राकृतिक दिखते हैं, कृत्रिम या “प्लास्टिक” उपस्थिति से बचते हैं जो कभी-कभी अन्य बाल बहाली विधियों से जुड़े होते हैं।आत्मविश्वास बढ़ाता है: बालों की बेहतर उपस्थिति से अक्सर आत्मविश्वास बढ़ता है और एक सकारात्मक आत्म-छवि बनती है।

पहलू	पीआरपी उपचार	जीएफसी उपचार
प्रक्रिया	रक्त खींचा जाता है और पीआरपी (प्लेटलेट-रिच प्लाज्मा) निकाला जाता है	रक्त निकाला जाता है और विकास कारक निकाले जाते हैं
कार्रवाई की प्रणाली	बालों के रोमों को उत्तेजित करने के लिए विकास कारकों वाले प्लेटलेट-समृद्ध प्लाज्मा (पीआरपी) का उपयोग करता है	उत्तेजना के लिए बालों के रोमों में सीधे विकास कारक पहुंचाता है
उपचार की आवृत्ति	आमतौर पर कई सत्रों के अंतराल पर कई सप्ताहों की आवश्यकता होती है	कम सत्रों की आवश्यकता; संभावित रूप से लंबे समय तक चलने वाले परिणाम
परिणाम	बालों की मोटाई, बालों का विकास और समग्र बालों की गुणवत्ता में सुधार हुआ	बालों के विकास में सुधार, बालों का घनत्व बढ़ा, और बालों का समग्र स्वास्थ्य; संभावित रूप से लंबे समय तक चलने वाले परिणाम
रखरखावMAINTENANCE	आवधिक रखरखाव सत्र की आवश्यकता हो सकती है	कम रखरखाव सत्र की आवश्यकता हो सकती है
लक्षित दृष्टिकोण	समग्र उपचार और पुनर्जनन के लिए पीआरपी का उपयोग करता है	विकास कारकों को सीधे बालों के रोमों तक पहुंचाने पर ध्यान केंद्रित किया गया
लागत	2500-3500 RS/SESSION	5 5000 RS/SESSION

(3) GROWTH FACTOR INJECTION ON SCALP-3500 RS PER SESSION EVERY 15 DAYS FOR MINIMUM OF 6 SESSION WITH DERMA ROLLER- TREATMENT TIME HALF HOUR

(4) HAIR TRANSPLANT (FOR DETAIL SEE POST ON THIS WEBSITE ABOUT HAIR TRANSPLANT)

HAIR TREATMENT VIDEO. PL CLICK ON BELOW LINK 👇

https://youtube.com/playlist?list=PLhAZuBGwh9D4rB6ywRHAUH1zCnI_92j3V&si=5FBKtxlY-qrwYcbK

✨ એન્ડ્રોજનેટિક એલોપેશિયા (AGA) – પુરુષ/સ્ત્રી પેટર્ન વાળ ઊડવાનું કારણ અને કાળજી

1️⃣ એન્ડ્રોજનેટિક એલોપેશિયા શું છે?

આ વારસાગત અને હોર્મોન સંબંધિત વાળ પડવાનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે.
પુરુષોમાં તેને Male Pattern Baldness અને સ્ત્રીઓમાં Female Pattern Hair Loss કહેવામાં આવે છે.

આમાં વાળ ધીમે ધીમે
✔ પાતળા થાય
✔ નાના થાય
✔ અંતે વધવાનું બંધ કરે

2️⃣ હોર્મોન વાળની મૂળ (Hair Root) પર કેવી અસર કરે છે?

વાળની જડ પર DHT (Dihydrotestosterone) નો પ્રભાવ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે:

✔ 1. DHT વાળની જડને સૂકવી દે છે

→ Hair follicle પાતળું થાય

✔ 2. વાળની ગ્રોથ ફેઝ (Anagen) ટૂંકો થાય છે

→ વાળ પૂરતા लंबे નથી વધતા

✔ 3. વાળનું Miniaturization થવા લાગે છે

→ મજબૂત વાળ → પાતળા વાળ → બેબી વાળ → અંતે વાળ બંધ

✔ 4. તેલ ગ્રંથિઓ વધે છે

→ ડેન્રફ અને ઇન્ફ્લેમેશન થઈ શકે

આ બધું વારસાગત સેન્સિટિવિટી પર આધારિત છે.

3️⃣ AGA ના સ્ટેજીસ (Stages)

પુરુષો માટે – Hamilton–Norwood Scale:

હળવી હેરલાઇન પાછળ જવી
ટેમ્પલમાં M-શેપ
ક્રાઉન thinning
M + ક્રાઉન જોડાઈ baldness
આગળ અને પાછળનું bald area મોટું
6–7. Extensive baldness

સ્ત્રીઓ માટે – Ludwig Scale:

મિડ-સ્કાલ્પમાં થોડી thinning
પાર્ટ લાઇન પહોળી થવા લાગે
ડેન્સિટી ઘણું ઘટી જાય

4️⃣ ક્યા કારણો સમસ્યા વધારે કરે? (Aggravating Factors)

✔ સ્ટ્રેસ
✔ હોર્મોનલ બદલાવ (PCOD/Thyroid)
✔ પોષણની કમી – Vitamin D, B12, Ferritin
✔ ડેન્ડ્રફ / સીબોરિયા
✔ ધુમ્રપાન / ઓછી ઊંઘ
✔ ઝડપી વજન ઘટાડો
✔ Junk food / oily diet
✔ Chemical treatments, heat styling

5️⃣ કાળજી અને મેનેજમેન્ટ (Care & Treatment)

⭐ 1. દવાઓ (Doctor-prescribed

⭐ 2. PRP / GFC

→ વાળની જડને મજબૂત બનાવે
→ ગ્રોથ ફેઝ વધારવામાં મદદ કરે

⭐ 3. Microneedling / Laser Hair Growth Therapy

⭐ 4. યોગ્ય શેમ્પૂ & એન્ટી-ડેન્ડ્રફ કાળજી

⭐ 5. પોષણ (Diet)

✔ High protein
✔ Iron, Vitamin D, B12, Zinc
✔ Dry fruits, eggs, milk, fruits

⭐ 6. Lifestyle

✔ Stress control
✔ Adequate sleep
✔ No smoking

⭐ 7. હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (advanced cases)

Permanent solution for bald areas.

✨ एंड्रोजेनेटिक एलोपेसिया – बाल झड़ने का हार्मोनल पैटर्न

1️⃣ क्या है एंड्रोजेनेटिक एलोपेसिया?

यह एक वंशानुगत + हार्मोनल कारण से होने वाला बाल झड़ने का सबसे आम प्रकार है।
पुरुषों में Male Pattern Baldness, महिलाओं में Female Pattern Hair Loss।

2️⃣ हार्मोन बालों की जड़ पर कैसे असर करते हैं?

मुख्य कारण है DHT (Dihydrotestosterone):

✔ DHT बालों की जड़ को छोटा कर देता है
✔ हेयर ग्रोथ फेज कम हो जाता है
✔ बाल पतले → छोटे → कमजोर → अंत में गिर जाते हैं
✔ Scalp oil बढ़ सकता है

3️⃣ Stages

पुरुष – Hamilton–Norwood:

हल्की hairline पीछे
M-शेप
क्राउन पतला
आगे + क्राउन जुड़ना
5–7. बढ़ता हुआ गंजापन

महिलाएँ – Ludwig Scale:

बीच में thinning
पार्टिंग चौड़ी
Density बहुत कम

4️⃣ कौन-कौन से कारण इसे बढ़ाते हैं?

✔ तनाव
✔ थायरॉइड / PCOD
✔ Vitamin D / B12 / Iron की कमी
✔ डैंड्रफ
✔ नींद की कमी
✔ धूम्रपान
✔ जंक फूड

5️⃣ उपचार और देखभाल

⭐ दवाएँ

⭐ PRP / GFC Therapy

⭐ Microneedling / Laser Hair Stimulation

⭐ Nutrition

✔ प्रोटीन
✔ Iron, Vitamin D, B12

⭐ Lifestyle

✔ Stress कम
✔ 7–8 घंटे नींद

⭐ Hair Transplant

Advanced cases में permanent solution.

✨ Androgenetic Alopecia – Hormonal Hair Loss Explained

1️⃣ What is Androgenetic Alopecia (AGA)?

AGA is the most common hereditary & hormonal hair loss condition.
Known as Male Pattern Baldness and Female Pattern Hair Loss.

The hair becomes:
✔ Thinner
✔ Shorter
✔ Weaker
✔ Eventually stops growing

2️⃣ How Hormones Affect Hair Roots

The key hormone is DHT (Dihydrotestosterone):

✔ Shrinks the hair follicle
✔ Shortens the hair growth phase
✔ Causes gradual miniaturization
✔ Produces thin “baby-like” hair before baldness

This occurs due to genetic sensitivity of hair roots.

3️⃣ Stages of AGA

Men – Norwood Scale:

Mild recession
M-shape
Crown thinning
Front + crown merging
5–7. Severe baldness

Women – Ludwig Scale:

Central thinning
Widening part line
Significant density loss

4️⃣ Aggravating Factors

✔ Stress
✔ Thyroid / PCOD / hormonal changes
✔ Vitamin D, B12, Iron deficiency
✔ Dandruff / scalp inflammation
✔ Smoking
✔ Poor sleep
✔ Crash dieting
✔ Heat styling / chemical treatments
✔ Oily junk food

5️⃣ Care & Treatment

⭐ Medications as prescribed by doctor

⭐ PRP / GFC Therapy

Strengthens hair roots & stimulates new growth.

⭐ Microneedling / Laser Hair Therapy

⭐ Nutrition

High protein diet + Iron, D, B12, Zinc.

⭐ Lifestyle

Stress control, good sleep, avoid smoking.

⭐ Hair Transplant

Best for advanced, irreversible hair loss.

સ્ત્રી પેટર્ન ટાલ પડવી (સ્ત્રી પેટર્ન વાળ ખરવા – FPHL) બહુવિધ પરિબળો દ્વારા થાય છે, એટલે કે ઘણા આંતરિક પરિબળો એકસાથે તેનું કારણ બને છે, ફક્ત એક હોર્મોન નહીં.

અહીં સ્પષ્ટ, સાચી, વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી છે.

🌸 સ્ત્રી પેટર્ન ટાલ પડવી (FPHL) ના કારણો

FPHL પુરુષોની જેમ ઉચ્ચ ટેસ્ટોસ્ટેરોનને કારણે નથી; તેના બદલે, તે આનુવંશિક, હોર્મોનલ, પોષણ અને ખોપરી ઉપરની ચામડીના પરિબળોના સંયોજનને કારણે થાય છે.

✔ 1. આનુવંશિક (વારસાગત) સંવેદનશીલતા – સૌથી મહત્વપૂર્ણ

સ્ત્રીઓને વારસામાં વાળના મૂળ મળે છે જે હોર્મોન્સના સામાન્ય સ્તર પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે, ખાસ કરીને:

DHT (ડાયહાઇડ્રોટેસ્ટોસ્ટેરોન)

એસ્ટ્રોજનની વધઘટ

તેથી સામાન્ય હોર્મોન સ્તર પણ વાળના લઘુચિત્રીકરણનું કારણ બની શકે છે.

✔ 2. હોર્મોનલ કારણો (પરંતુ મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં વધુ પડતા એન્ડ્રોજન નહીં)

સ્ત્રીઓમાં, હોર્મોન્સ પુરુષો કરતાં વાળને અલગ રીતે અસર કરે છે.

A. એસ્ટ્રોજન ડ્રોપ (ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ)

એસ્ટ્રોજન વાળનું રક્ષણ કરે છે.

જ્યારે એસ્ટ્રોજન ઘટે છે (બાળજન્મ, પેરીમેનોપોઝ, મેનોપોઝ), વાળ સ્ટન્ટ થાય છે, પાતળા થાય છે અને ખરે છે.

B. એન્ડ્રોજેન્સમાં સાપેક્ષ વધારો

એન્ડ્રોજનનું સ્તર સામાન્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ એસ્ટ્રોજન નીચે જાય છે, તેથી અસર વધુ દેખાય છે.

C.PCOD/PCOS

PCOD ધરાવતી કેટલીક સ્ત્રીઓમાં આનો વિકાસ થાય છે:

DHT સંવેદનશીલતામાં વધારો

તાજ અને વિભાજન રેખા ઉપર પાતળા થવું

પરંતુ નોંધ કરો: FPHL ધરાવતી ઘણી સ્ત્રીઓમાં PCOD નથી.

D.થાઇરોઇડ અસંતુલન

હાયપોથાઇરોડિઝમ અથવા હાઇપરથાઇરોઇડિઝમ વાળ પાતળા અને ખરી જાય છે.

✔ 3. વાળના ફોલિકલ મિનિએચ્યુરાઇઝેશન (કોર મિકેનિઝમ)

કારણ ગમે તે હોય:

જાડા ટર્મિનલ વાળ → પાતળા થાય છે

વાળ વૃદ્ધિનો તબક્કો ટૂંકા થાય છે

વાળની ઘનતા ઓછી થાય છે

વિભાજનનો વિસ્તાર પહોળો થાય છે

ખોપરી ઉપરની ચામડી વધુ દેખાય છે

આ સ્ત્રી પેટર્ન ટાલ પડવાની લાક્ષણિકતા છે.

✔ 4. ઉંમર-સંબંધિત ફેરફારો

35-40 વર્ષની ઉંમર પછી, વાળનો એનાજેન તબક્કો ટૂંકો થાય છે.

એસ્ટ્રોજન ઘટે છે

વાળનું પ્રમાણ ઘટાડે છે

આ જ કારણ છે કે FPHL સામાન્ય રીતે 30-40 ના દાયકામાં શરૂ થાય છે.

✔ 5. પોષણના કારણો (ભારતીય સ્ત્રીઓમાં ખૂબ જ સામાન્ય)

નીચું સ્તર:

ફેરિટિન (આયર્ન સ્ટોરેજ)

વિટામિન D

વિટામિન B12

ઝીંક

પ્રોટીનનો અભાવ

આ FPHL નું કારણ નથી પરંતુ વાળ પાતળા થવાને વધારે છે અને વેગ આપે છે.

✔ 6. ક્રોનિક સ્ટ્રેસ

સ્ટ્રેસ કોર્ટિસોલ વધારે છે →
→ વાળના વિકાસના તબક્કાને ટૂંકાવે છે
→ લઘુચિત્રીકરણને વેગ આપે છે
→ ટેલોજન એફ્લુવિયમનું કારણ બને છે જે FPHL ને વધુ ખરાબ કરે છે

✔ 7. ડેન્ડ્રફ / સેબોરેહિક ડર્મેટાઇટિસ

ક્રોનિક બળતરા મૂળને નબળી પાડે છે અને ખરવાનું વધારે છે.

✔ 8. અચાનક વજન ઘટાડવું / ક્રેશ ડાયેટ

યુવતીઓમાં ખૂબ જ સામાન્ય ટ્રિગર → અચાનક વાળ ખરવા → આનુવંશિક પાતળાપણું વધુ ખરાબ કરે છે.

✔ 9. ગર્ભાવસ્થા પછી વાળ ખરવા (પ્રસૂતિ પછી)

એસ્ટ્રોજન ઝડપથી ઘટે છે → વાળ ટેલોજનમાં પ્રવેશ કરે છે → અંતર્ગત FPHL દર્શાવે છે.

✔ 10. દવાઓ

કેટલીક દવાઓ પાતળા થવાને વધુ ખરાબ કરી શકે છે:

રેટિનોઇડ્સ

એન્ટિ-ડિપ્રેસન્ટ્સ

લોહી પાતળું કરતી દવાઓ

એન્ટિ-હાયપરટેન્સિવ દવાઓ

🌸 એક લીટીમાં સારાંશ

સ્ત્રી પેટર્ન ટાલ પડવી વાળના મૂળની સામાન્ય હોર્મોન્સ પ્રત્યે આનુવંશિક સંવેદનશીલતાને કારણે થાય છે, અને પોષણની ઉણપ, થાઇરોઇડ અસંતુલન, PCOD, તણાવ અને વૃદ્ધત્વને કારણે વધે છે.

🌸 CAUSES OF FEMALE PATTERN BALDNESS (FPHL)

FPHL is not due to high testosterone like in men; instead, it happens due to a combination of genetic, hormonal, nutritional and scalp factors.

✔ 1. Genetic (Hereditary) Sensitivity — MOST IMPORTANT

Women inherit hair roots that are sensitive to normal levels of hormones, especially:

DHT (Dihydrotestosterone)
Oestrogen fluctuations

So even normal hormone levels can cause miniaturization of hair.

✔ 2. Hormonal Causes (but not excess androgens in most cases)

In women, hormones affect hair differently than men.

A. Estrogen Drop (Very Important)

Estrogen protects hair.
When estrogen reduces (childbirth, perimenopause, menopause), hair stunts, thins and sheds.

B. Relative rise in Androgens

Androgen level may be normal, but estrogen goes down, so effect appears more.

C. PCOD/PCOS

Some women with PCOD develop:

Increased DHT sensitivity
Thinning over crown and parting line

But note: many women with FPHL do not have PCOD.

D. Thyroid imbalance

Hypothyroidism or hyperthyroidism causes hair to thin and shed.

✔ 3. Hair Follicle Miniaturization (Core mechanism)

Regardless of cause:

Thick terminal hair → becomes thinner
Hair growth phase shortens
Hair density reduces
Parting area widens
Scalp becomes more visible

This is the hallmark of female pattern baldness.

✔ 4. Age-related changes

After age 35–40, hair’s anagen phase shortens
Estrogen declines
Hair volume reduces

This is why FPHL commonly begins in 30s–40s.

✔ 5. Nutritional Causes (Very common in Indian females)

Low levels of:

Ferritin (iron storage)
Vitamin D
Vitamin B12
Zinc
Protein deficiency

These do not cause FPHL but aggravate and accelerate hair thinning.

✔ 6. Chronic Stress

Stress increases cortisol →
→ Shortens hair growth phase
→ Accelerates miniaturization
→ Causes telogen effluvium that worsens FPHL

✔ 7. Dandruff / Seborrheic Dermatitis

Chronic inflammation weakens roots and increases shedding.

✔ 8. Sudden Weight Loss / Crash Diets

Very common trigger in young women → sudden shedding → worsens genetic thinning.

✔ 9. Post-Pregnancy Hair Fall (Postpartum)

Estrogen falls sharply → hair enters telogen → reveals underlying FPHL.

✔ 10. Medications

Some drugs can worsen thinning:

Retinoids
Anti-depressants
Blood thinners
Anti-hypertensives

🌸 Summary in One Line

Female Pattern Baldness occurs due to genetic sensitivity of hair roots to normal hormones, and is aggravated by nutritional deficiency, thyroid imbalance, PCOD, stress and aging.

Tags: femal pattern alopecia, hair care, hair loss, male pattern alopecia