🌿 ચામડી પર ના મસા TOPIC (1)Verruca Vulgaris – Common WARTS-ગુજરાતી માં માહિતી

---

1️⃣ મસા શું છે?

મસા HPV વાયરસથી થતા નાના, સ્કિન-કલરના દાણા છે.
આ ચેપી છે – સ્કિન-ટુ-સ્કિન સંપર્કથી ફેલાય છે. ચેપ લાગ્યા પછી પંદર દિવસ થી ૮ મહિના કે વધારે સમય પછી મસા બને છે.

---

2️⃣ લક્ષણો (Symptoms)

• નાના, ખડકરા, ગોળ/અસમાન દાણા
• પાપડી જેવી સપાટી
• હાથ, પગ, આંગળીઓ પર વધુ. ચહેરા અને માથા પર પણ થાય.
• દાણા ઉપર કાળા ડોટ્સ (થ્રોમ્બોઝ્ડ કેપિલરી)
• દબાવતાં થોડો દુખાવો
• ક્લસ્ટરમાં પણ હોઈ શકે

---

3️⃣ કારણો (Causes)

• HPV વાયરસ
• કટ/સ્ક્રેચથી પ્રવેશ
• ભેજવાળા સ્થળો (સ્વિમિંગ, શેર કરેલ સ્લિપર/ટવાલ)
• ઓછી ઇમ્યુનિટી
• બાળકો/યુવાનોમાં વધુ

---

4️⃣ ઉપચાર (Treatment Options)

કોઈ ખાવા કે પીવા ની દવા થી સીધા મટાડી શકતા નથી.મતલબ સીધી એન્ટી વાઈરલ દવા નથી. જેથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે તેવી દવા ઓ આપવા માં આવે છે.તેથી મસા થયા પછી જ્યાં સુધી મસા ના વાઇરસ વિરુદ્ધ લોહીમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ ના વિકસે થાય ત્યાં સુધી મસા મટતા નથી અને વધતા જાય છે. જેથી જુની માન્યતાઓ પ્રમાણે જ્યારે રોગ નું સાચું કારણ જાણી શકાયું નહોતું ત્યારે બાધા રાખતા. અને કેટલાક જુજ કિસ્સાઓ માં રોગ પ્રતિકાર શક્તિ વિકસે અને મટી જાય તેવું બને.

સારવાર ના વિકલ્પો

✔ ક્રાયોથેરાપી – લિક્વિડ નાઇટ્રોજન. દર અઠવાડિયે એક વખત એમ ઓછામાં ઓછા પાંચ સાત વખત લગાવવી પડે છે.
✔ રસાયણિક દવા (સેલિસીલિક એસિડ)
✔ લેસર Co 2

---

🟢 વૉર્ટ્સ (મસા) દૂર કરવા માટે CO₂ લેઝર સામે RF કોટરી

---

---

🔹 CO₂ લેઝર દ્વારા વૉર્ટ્સ દૂર કરવાના ફાયદા

✔ લેઝર દ્વારા બહુ ચોકસાઈથી મસા દૂર થાય છે
✔ આજુબાજુની ત્વચાને ઓછું નુકસાન થાય છે
✔ રક્તસ્રાવ ખૂબ જ ઓછો રહે છે
✔ દાગ પડવાની શક્યતા ઓછી
✔ ચહેરા, ગળા, ગુપ્ત અંગો જેવા સેન્સિટિવ વિસ્તારમાં શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ
✔ મોટા, ઊંડા અને વારંવાર થતા મસા માટે વધુ અસરકારક
✔ યોગ્ય રીતે કરવાથી ફરી થવાની શક્યતા ઓછી
✔ પગના તળિયા અને નખની આજુબાજુના મસામાં ખાસ ઉપયોગી

---

🔹 RF કોટરી દ્વારા વૉર્ટ્સ દૂર કરવાના ફાયદા

✔ ઝડપી અને અસરકારક પદ્ધતિ
✔ ખર્ચ ઓછો
✔ નાના અને સપાટી પરના મસા માટે યોગ્ય
✔ પ્રક્રિયાનો સમય ઓછો

---

⚠️ RF કોટરીની મર્યાદાઓ

✖ ગરમી ફેલાવા કારણે દાગ પડવાની શક્યતા વધુ
✖ CO₂ લેઝર કરતાં રક્તસ્રાવ વધુ
✖ ઊંડા મસામાં ફરી થવાની શક્યતા વધુ
✖ ચહેરા જેવા દેખાવ માટે મહત્વના વિસ્તારોમાં સાવધાની જરૂરી

---

📊 CO₂ લેઝર અને RF કોટરી – તુલના

મુદ્દો	CO₂ લેઝર	RF કોટરી
ચોકસાઈ	ખૂબ વધારે	મધ્યમ
રક્તસ્રાવ	બહુ ઓછો	થોડો વધુ
દાગ પડવાનો જોખમ	ઓછો	વધુ
દેખાવનું પરિણામ	ઉત્તમ	સરેરાશ
ફરી થવાની શક્યતા	ઓછી	વધુ
ખર્ચ	વધારે	ઓછો
મોટા/ઊંડા મસા	શ્રેષ્ઠ	મર્યાદિત
ચહેરા/ગુપ્ત અંગો	સૌથી યોગ્ય	સાવધાની

---

🌈 સરળ ભાષામાં માર્ગદર્શન

👉 નાના અને ઓછા મસા હોય તો → RF કોટરી પૂરતી છે
👉 મોટા, વધુ, ચહેરા પર અથવા વારંવાર થતા મસા હોય તો →

CO₂ લેઝર વધુ સલામત અને અસરકારક વિકલ્પ છે

---

✔ RF કૉટરાઈઝેશન થી મસા દૂર કરવા. નાના-નાના મસા જો વ્યક્તિ સહન કરે તો મશીન થી દૂર કરી શકાય છે. મોટા મસા ચામડી બહેરી કરી ને જ દુર કરાય છે. પછી થી રુઝ આવે ત્યાં સુધી ડ્રૈસીગ કરવું પડે છે.
✔ ઇમ્યુનોમોડ્યુલેટર ક્રીમ
✔ કેન્ટેડિન / કેમિકલ પીલ
✔ ઓટોઈમ્યુન થેરાપી – દર્દીની જ સ્કિન પરથી
✔ વૅક્સિન (HPV Vaccine – Gardasil)

Gardasil-9 vaccine વિશે જાણવા નીચેની 👇લિંક પર ક્લિક કરો

https://www.hetaskinclinic.com/vaccine-in-dermatology/

• ખાસ કરીને વારંવાર થતા અથવા રિકરન્ટ વર્ટ્સમાં
• ઇમ્યુન સિસ્ટમ મજબૂત કરવા માટે ઉપયોગી

⚠️ ઘરેલું ટૂકા, સુઈથી કાપવાં, ખેંચવાં જોખમી – ન કરવું.

---

5️⃣ વર્ટ્સ અને કૅલોસિટી (Corns) વચ્ચેનો ફરક. પગ ના તળિયા પર થતા મસા ને મોટા ભાગના લોકો કપાસી કે કણી માની ને ચાલે છે. પરિણામે તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી. તેથી તેની માહિતી અહીંયા આપી છે.

વિષય	Warts (વર્ટ્સ)	Callosity (કૅલોસ / Mozalo)
કારણ	વાયરસ (HPV)	દબાણ/ઘર્ષણ
દેખાવ	ખડકરા દાણા, કાળા ડોટ્સ	કઠોર, પિળા પેચ
દબાવવાથી	પિંચ કરતા દુખાવો વધુ	સીધા દબાવવાથી દુખાવો
સપાટી	અસમાન	સ્મૂથ/કરણિયું
ફેલાય છે	હા, ચેપજન્ય	નહિ
ઉપચાર	દવા, ક્રાયો, લેસર	દબાણ દૂર કરવું, સિલિકોન પેડ

---

🔹 કોર્ન/કૅલોસિટી કેમ થાય છે? (Causes)આ મસા ની માહિતી નથી.

આ મુખ્ય રીતે પગ પર ખોટું દબાણ પડવાથી થાય છે:
✅ ટાઈટ/કઠણ ચપ્પલ અથવા શૂઝ
✅ હીલવાળા જૂતાં
✅ લાંબો સમય ઊભા રહેવું/વોકિંગ
✅ વજન વધારે હોવું
✅ પગની આંગળીઓ વાંકી હોવી (hammer toe)
✅ બનિયન (Bunion) / હાડકાં બહાર નીકળવું
✅ બેરફૂટ ચાલવાની આદત
✅ ડાયાબિટીસમાં પગ સુકાઈ જવું અને પ્રેશર પોઇન્ટ વધવું

✅ કોર્ન અને કૅલોસિટી વચ્ચે ફરક

🟠 કૅલોસિટી (Callus)(કપાસી)

👉જાડાઈ વિસ્તૃત ભાગમાં
👉સામાન્ય રીતે ઘણા વખત દુખાવો ઓછો
👉પગના તળિયા/એડી પર વધુ

🔴 કોર્ન (Corn)(કણી)

👉જાડાઈ નાના ગોળ ભાગમાં
👉અંદર કઠણ “કોર” હોય છે
👉પગ મુકતા/દબાવતાં વધારે દુખે
👉આંગળીના ઉપર/બાજુ અથવા પગના તળિયા પર થાય

6️⃣ કાળજીની સલાહ મસા માટે

• દાણા ખંજવાળવા નહીં
• સ્ક્રેચ ન કરવું
• ટવાલ/શેવીંગ ટૂલ શેર ન કરવું
• પબ્લિક બાથરૂમમાં સ્લિપર પહેરવા
• સનસ્ક્રીન (ચહેરા પર)
• ઇમ્યુનિટી સારી રાખવી

મસા સંબંધિત વિડિયો માટે 👇જુઓ

---

---

7️⃣ જનાઈટલ (ગુપ્ત ભાગોમાં) નાના મસા/દાણા સમજીએ સાચી માહિતી

a) ✅ Condyloma Acuminata (કોન્ડાયલોમા એકયુમીનેટા) & Genital Warts(જનનાંગ ના મસા)

1) આ શું છે?
જનનાંગ (પુરુષ/સ્ત્રી) અથવા ગુદા પાસે થનારા નાનાં-મોટાં માંસ જેવા ઉચાળા/મસા ને Genital Warts કહે છે.
તેનું મુખ્ય કારણ HPV (Human Papilloma Virus) છે.
મોટાભાગે આ કૅન્સર નથી, પરંતુ યોગ્ય તપાસ-સારવાર જરૂરી છે.
🦠 2) HPV કેવી રીતે ફેલાય છે?
મુખ્ય રીતે યૌન સંપર્ક દ્વારા (Sexual Contact).
ઘણી વખત પાર્ટનર પાસે કોઈ લક્ષણ ન હોય છતાં HPV હોઈ શકે છે.
ચેપ લાગ્યા પછી મસા અઠવાડિયાં-મહિના-ક્યારેક વર્ષો પછી પણ દેખાઈ શકે.
👀 3) મસા કેવી રીતે દેખાય?
ત્વચા રંગના/ગુલાબી નરમ દાણા અથવા ફુલકોબી જેવા મસા
એક જ મસો અથવા ઘણા સમૂહમાં
ક્યારેક ભીંજવણવાળા/ચીકણા લાગતા
🚨 4) “તરત ડૉક્ટર બતાવો” જો…
મસા ઝડપથી વધતા હોય અથવા બહુ ફેલાઈ રહ્યા હોય
મસા કઠણ, કાળા/અસામાન્ય રંગના, ઘાવવાળા, બ્લીડિંગ કરતા હોય
સારવાર પછી પણ વારંવાર પાછા આવે
ગર્ભાવસ્થા હોય, અથવા HIV/ઇમ્યુનિટી ઓછી હોય, અથવા લાંબા સમયથી ઇમ્યુનોસપ્રેસિવ દવાઓ ચાલતી હોય
✅ 5) સારવારના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો
યાદ રાખો: સારવારથી દેખાતા મસા દૂર થાય છે, પણ HPV શરીરમાંથી સંપૂર્ણ રીતે ક્યારેક સમય લઈને ઘટે છે — એટલે પાછા આવવાની શક્યતા રહે છે.
🩹 A) ક્લિનિકમાં થતી સારવાર
ક્રાયોથેરાપી (Liquid Nitrogen) — મસાને ફ્રીઝ કરીને દૂર કરવું
કેમિકલ એપ્લિકેશન — ડૉક્ટર દ્વારા ખાસ દવા/એસિડ લગાડવું
કૉટરાઈઝેશન / લેસર / ઇલેક્ટ્રોસર્જરી — મોટા/ઘણા મસા માટે ઝડપી વિકલ્પ
🧴 B) ઘરમાં લગાવવાની દવાઓ (માત્ર ડૉક્ટરની દેખરેખ હેઠળ)
કેટલીક ક્રીમ/જેલ ડૉક્ટર બતાવ્યા પ્રમાણે જ લગાવવી.
ખોટી રીતે લગાવવાથી આસપાસની ત્વચા બળી શકે / ઘાવ પડી શકે.
⚠️ પોતે જ “વૉર્ટ રિમૂવર”, એસિડ, પેઇન્ટ, અથવા ઘરગથ્થુ ઉપાયો લગાવવાનું ટાળો.
🧼 6) સારવાર દરમિયાન શું કાળજી રાખવી?
જગ્યા સ્વચ્છ અને સૂકી રાખો.
ઘસારો/શેવિંગ/સ્ક્રેચિંગ ટાળો.
ડૉક્ટર કહે ત્યાં સુધી સેક્સ ટાળો અથવા કોન્ડોમ વાપરો.
મસા દૂર થયા પછી પણ ફોલો-અપ રાખવો જરૂરી (ખાસ કરીને પહેલા 1–3 મહિનામાં).
🤝 7) પાર્ટનર વિશે શું કરવું?
હાલના પાર્ટનરને જાણ કરવી સારી.
પાર્ટનરને લક્ષણ હોય કે ન હોય, જરૂર લાગે તો ચેક-અપ/ટેસ્ટ કરાવવો.
કોન્ડોમથી જોખમ ઘટે છે, પણ 100% ગેરંટી નથી (કારણ કે આસપાસની ત્વચા સંપર્કમાં આવી શકે).
🛡️ 8) HPV વેક્સિન — બચાવ માટે ઉત્તમ
HPV વેક્સિન નવા HPV ચેપથી રક્ષણ આપે છે.
પહેલેથી થયેલા મસાને તરત “સારું” નથી કરતી, પણ ભવિષ્યમાં નવા પ્રકારના ચેપથી બચાવમાં મદદરૂપ થાય છે.વેક્સિન ની લિંક આ પેજ માં શરૂઆતમાં આપી છે.
✅ છેલ્લે એક વાત
જનનાંગના મસા સામાન્ય અને સારવારયોગ્ય છે.
વહેલી તપાસ + યોગ્ય સારવાર + ફોલો-અપ + સેફ સેક્સ + વેક્સિન = શ્રેષ્ઠ નિયંત્રણ.

b) ⚠️ Bowenoid Papulosis (બોવેનોઈડ પેપ્યુલોસીસ – જનાઈટલ ભાગોમાં ખાસ પ્રકારના દાણા)

🔸 શું છે?
આ પણ HPVથી જ થાય છે, પણ સામાન્ય વૉર્ટ કરતાં થોડું અલગ અને વધુ ધ્યાનમાં લેવા જેવું છે.
🔸 કેવા દેખાય?
જનિટલ ભાગમાં નાના-નાના ગાઢ રંગના દાણા
રંગ: ભૂરા/કાળા/જાંબલી થઈ શકે
ક્યારેક ચપટા (flat) અથવા વેલ્વેટી લાગે
બહારથી “વૉર્ટ” જેવા લાગે પણ અંદરથી અલગ હોઈ શકે
🔸 કેમ થાય?
ઘણીવાર HPV 16 (high-risk type)
🔸 જોખમ કેટલું?
મોટાભાગે કંટ્રોલ થઈ જાય છે, પણ
⚠️ લાંબા સમય સુધી રહે, વારંવાર થાય, અથવા રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય તો
કૅન્સર તરફ જવાની શક્યતા વધી શકે છે.
👉 એટલે આમાં ડૉક્ટરનું મૂલ્યાંકન અને ક્યારેક બાયોપ્સી જરૂરી બને.
🔸 સારવાર શું?
વૉર્ટ જેવી જ પદ્ધતિઓ (ક્રાયો/કૉટરી/લેસર), પરંતુ
✅ ફોલો-અપ (નિયમિત ચેક-અપ) વધારે મહત્વનું
જરૂર પડે તો બાયોપ્સી/વિશેષ ટ્રીટમેન્ટ

🔍 ક્યારે તરત ડૉક્ટર ને બતાવવું? (Red Flags)

જો જનિટલ દાણા:
👉ભૂરા/કાળા/જાંબલી હોય
👉ચપટા/વેલ્વેટી લાગે
👉રક્તસ્ત્રાવ, ઘા, અલ્સર, દુખાવો થાય
👉3–4 અઠવાડિયા પછી પણ મટે નહીં
👉વારંવાર પાછા આવે
➡️ તો ડર્મેટોલોજિસ્ટ/વેનરિયોલોજિસ્ટને તરત બતાવો.

🛡️ બચાવ કેવી રીતે?

👉કોન્ડોમ જોખમ ઓછું કરે છે (100% નથી)
👉HPV Vaccine (છોકરા-છોકરી બંને માટે) લાંબા ગાળે સુરક્ષા આપે
👉પાર્ટનર સાથે ચેક-અપ/સલાહ
👉પોતાની રીતે કાપવું/દવા લગાવવી/એસિડ લગાવવું ટાળો

✨ वेरुका वल्गैरिस (कॉमन वार्ट्स)

(Verruca Vulgaris – Common Warts)

1️⃣ वेरुका वल्गैरिस क्या है?

यह HPV वायरस से होने वाले छोटे, खुरदरे, उभरे हुए दाने (warts) होते हैं।
ये संक्रामक हैं और त्वचा के संपर्क से फैलते हैं।

---

2️⃣ लक्षण (Symptoms)

• छोटे, खुरदरे, उभरे दाने
• गोल या अनियमित आकार
• सतह पर छोटे काले बिंदु
• दबाने पर दर्द
• हाथ, पैर, उंगलियाँ पर अधिक
• समूह (clusters) में भी हो सकते हैं

---

3️⃣ कारण (Causes)

• HPV संक्रमण
• कट/स्क्रैच से वायरस प्रवेश
• पसीना/नमी वाले स्थान
• कमजोर इम्युनिटी
• बच्चों/युवाओं में अधिक

---

4️⃣ उपचार (Treatment Options)

इसे कोई भी खाने-पीने की दवाओं से ठीक नहीं कर सकते हैं । मतलब कोई सीधी एंटीवायरल दवा नहीं है। इसलिए इम्यूनिटी बढ़ाने वाली दवाइयां दी जाती हैं। तो मस्से होने के बाद, जब तक खून में मस्से के वायरस के खिलाफ इम्यूनिटी डेवलप नहीं हो जाती, तब तक मस्से जाते नहीं हैं और बढ़ते रहते हैं। इसलिए पुरानी मान्यताओं के अनुसार, जब बीमारी का असली कारण पता नहीं था तब लोग बाधाए रखते थे, और कुछ रेयर केस में, इम्यूनिटी डेवलप हो जाती है और बीमारी चली जाती थी ।

✔ क्रायोथेरेपी (Liquid nitrogen)
✔ सैलिसिलिक एसिड / केमिकल उपचार
✔ लेज़र

---

🟡 मस्से (Warts) हटाने के लिए CO₂ लेज़र बनाम RF कॉटरी

---

---

🔹 CO₂ लेज़र से मस्से हटाने के फायदे

✔ लेज़र द्वारा बहुत सटीक तरीके से मस्से हटाए जाते हैं
✔ आसपास की त्वचा को कम नुकसान होता है
✔ खून बहुत कम निकलता है
✔ निशान पड़ने की संभावना कम
✔ चेहरे, गर्दन, जननांग जैसे संवेदनशील हिस्सों में सर्वोत्तम विकल्प
✔ बड़े, गहरे और बार-बार होने वाले मस्सों में अधिक प्रभावी
✔ सही तरीके से करने पर दोबारा होने की संभावना कम
✔ पैरों के तलवों और नाखून के आसपास के मस्सों में विशेष रूप से उपयोगी

---

🔹 RF कॉटरी से मस्से हटाने के फायदे

✔ तेज और प्रभावी उपचार
✔ कम खर्च
✔ छोटे और सतही मस्सों के लिए उपयुक्त
✔ प्रक्रिया का समय कम

---

⚠️ RF कॉटरी की सीमाएँ

✖ ज्यादा गर्मी फैलने से निशान पड़ सकता है
✖ CO₂ लेज़र की तुलना में खून अधिक निकल सकता है
✖ गहरे मस्सों में दोबारा होने की संभावना अधिक
✖ चेहरे जैसे सौंदर्य की दृष्टि से महत्वपूर्ण हिस्सों में सावधानी आवश्यक

---

📊 CO₂ लेज़र बनाम RF कॉटरी – तुलना

बिंदु	CO₂ लेज़र	RF कॉटरी
सटीकता	बहुत अधिक	मध्यम
रक्तस्राव	बहुत कम	थोड़ा अधिक
निशान का खतरा	कम	अधिक
कॉस्मेटिक परिणाम	बेहतर	सामान्य
पुनरावृत्ति	कम	अधिक
खर्च	अधिक	कम
बड़े/गहरे मस्से	सर्वोत्तम	सीमित
चेहरा/जननांग	सबसे उपयुक्त	सावधानी

---

🌈 सरल शब्दों में मार्गदर्शन

👉 छोटे और कम मस्सों में → RF कॉटरी पर्याप्त है
👉 बड़े, अधिक, चेहरे पर या बार-बार होने वाले मस्सों में →

CO₂ लेज़र अधिक सुरक्षित और प्रभावी विकल्प है

---

✔ रेडियोफ्रीक्वेंसी (RF) हटाना
✔ इम्युनोमोड्युलेटर क्रीम
✔ कैंथारिडिन
✔ ऑटोइम्यून थेरापी
✔ HPV वैक्सीन (Gardasil / Cervarix)

Gardasil-9 वैक्सीन को जानने के लिए निम्न 👇लिंक क्लिक करें

https://www.hetaskinclinic.com/wp-admin/post.php?post=1345&action=edit

• बार-बार होने वाले या जिद्दी वार्ट्स में उपयोगी

⚠️ घर पर काटना, उखाड़ना या सुई से छेदना खतरनाक है।

---

5️⃣ वार्ट्स और कॉर्न (Callosity) में अंतर

विषय	Warts (वार्ट्स)	Corn (कॉर्न / कॅलोसिटी)
कारण	HPV वायरस	रगड़/दबाव
लक्षण	काले बिंदु, खुरदरे	मोटी, पीली त्वचा
दर्द	चुटकी लेने पर दबाव में दर्द	सीधे दबाने पर दर्द
फैलना	हाँ	नहीं
इलाज	दवा, क्रायो, लेज़र	दबाव कम करना, पैड

---

6️⃣ देखभाल

• दाने न खुजलाएँ
• टॉवेल/रेज़र साझा न करें
• सार्वजनिक जगह पर चप्पल पहनें
• त्वचा साफ रखें
• इम्युनिटी बढ़ाएँ

---

---

7️⃣ जननांग (Genital) हिस्से में छोटे मस्से/दाने। सही जानकारी समझें।

a) ✅ Condyloma Acuminata – (कोन्डायलोमा ऐक्युमीनेटा) एवं Genital Warts (जनाइटल मसे)

🔸 कैसे दिखते हैं?
त्वचा के रंग जैसे या गुलाबी छोटे-छोटे मस्से
कभी-कभी “फूलगोभी/cauliflower” जैसे उभरे हुए
एक-दो भी हो सकते हैं या कई हो सकते हैं
🔸 लक्षण
अक्सर दर्द नहीं होता
कभी-कभी खुजली, जलन, चुभन, नमी या असहजता
🔸 क्यों होते हैं?
सामान्यतः HPV 6 और 11 (low-risk प्रकार)
🔸 खतरा कितना?
अधिकतर मामलों में कैंसर का खतरा नहीं
लेकिन दोबारा होने (recurrence) की संभावना रहती है
🔸 इलाज क्या?
क्लिनिक में: क्रायो (फ्रीज़िंग), कॉटरी/रेडियो-फ्रीक्वेंसी, लेज़र, TCA
चुनिंदा मामलों में: टॉपिकल दवा (डॉक्टर की सलाह से) ✅ उद्देश्य: मस्से हटाना + फैलाव रोकना

b) ⚠️ Bowenoid Papulosis (जननांग क्षेत्र के विशेष दाने)

🔸 यह क्या है?
यह भी HPV से ही होता है, लेकिन सामान्य वॉर्ट की तुलना में थोड़ा अलग और अधिक ध्यान देने योग्य स्थिति है।
🔸 कैसे दिखता है?
जननांग क्षेत्र में छोटे-छोटे गहरे रंग के दाने
रंग: भूरा/काला/बैंगनी हो सकता है
कई बार चपटा (flat) या वेल्वेटी लगता है
बाहर से “वॉर्ट” जैसा दिख सकता है, पर अंदर की प्रकृति अलग हो सकती है
🔸 क्यों होता है?
अक्सर HPV 16 (high-risk प्रकार)
🔸 खतरा कितना?
कई मामलों में यह नियंत्रित हो जाता है, पर
⚠️ यदि यह लंबे समय तक रहे, बार-बार हो, या रोगी की इम्युनिटी कम हो, तो
कैंसर (SCC) की ओर बढ़ने का खतरा बढ़ सकता है।
👉 इसलिए इसमें डॉक्टर द्वारा जांच और कभी-कभी बायोप्सी जरूरी होती है।
🔸 इलाज क्या?
इलाज में क्रायो/कॉटरी/लेज़र आदि हो सकते हैं, लेकिन
✅ नियमित फॉलो-अप ज्यादा जरूरी
जरूरत पड़े तो बायोप्सी/विशेष ट्रीटमेंट

🔍 तुरंत डॉक्टर को कब दिखाएँ? (Red Flags)

यदि जननांग दाने/मस्से:
👉भूरे/काले/बैंगनी हों
👉चपटे/वेल्वेटी लगें
👉खून, घाव, अल्सर, दर्द हो
👉3–4 हफ्ते में भी ठीक न हों
👉बार-बार दोबारा हो रहे हों
➡️ तो डर्मेटोलॉजिस्ट/स्किन स्पेशलिस्ट से जरूर दिखाएँ।

🛡️ बचाव कैसे करें?

👉कंडोम जोखिम कम करता है (100% सुरक्षा नहीं)
👉HPV वैक्सीन (लड़के-लड़कियाँ दोनों के लिए) लंबे समय की सुरक्षा देती है
👉पार्टनर के साथ सलाह/जांच (जरूरत अनुसार)
👉खुद से काटना/एसिड लगाना/गलत दवा लगाना न करें

✨ Verruca Vulgaris – Common Warts

1️⃣ What is Verruca Vulgaris?

Verruca Vulgaris are HPV virus–induced warts, presenting as small, rough, raised skin bumps.
They are contagious and spread by direct skin contact, shaving, scratching, or using shared items.

---

2️⃣ Symptoms

• Small, rough, raised skin bumps
• Flesh-colored or brown
• Black dots inside (thrombosed capillaries)
• Pain on pressure
• Common on hands, feet, fingers
• May appear in clusters

---

3️⃣ Causes

• Human Papillomavirus (HPV) infection
• Entry through cuts/scratches
• Moist environments (swimming pools, shared footwear)
• Low immunity
• Common in children & young adults

---

4️⃣ Treatment Options

✔ Cryotherapy (Liquid nitrogen)
✔ Salicylic acid / chemical keratolytics
✔ Laser ablation
✔ Radiofrequency cautery
✔ Immunomodulator creams
✔ Cantharidin application
✔ Autoinoculation therapy
✔ HPV Vaccine (Gardasil / Cervarix)

• Useful in recurrent, stubborn, or widespread warts
• Helps boost immune response against HPV

⚠️ Do NOT cut, shave, or pick warts at home.

---

5️⃣ Difference Between Warts and Callosity (Corn)

Feature	Warts	Callosity (Corn)
Cause	Viral (HPV)	Pressure/friction
Appearance	Rough with black dots	Thick, smooth yellowish skin
Pain	Pinch → pain	Direct pressure → pain
Spread	Contagious	Not contagious
Treatment	Cryo, laser, meds	Reduce pressure, pads

---

6️⃣ Care Tips

• Avoid scratching or shaving over warts
• Do not share towels/razors
• Wear slippers in public washrooms
• Keep skin dry
• Use sunscreen for facial warts
• Maintain strong immunity

---

Below is information about viral warts that is very flat and small so called verruca Plana (ચપટા મસા) 👇in Gujarati, hindi and English

---

✨ વેરુકા પ્લાના (Verruca Plana) – ફ્લેટ વૉર્ટ્સ-ચપટા મસા

🌿 વેરુકા પ્લાના શું છે?

વેરુકા પ્લાના એટલે ફ્લેટ વર્ટ્સ, જે **વાયરસ (HPV)**થી થતા નાનાં, સમતળ, ચામડીના રંગ જેવા દાણા છે.
આ દાણા ચેપજન્ય છે અને સ્કિન-ટુ-સ્કિન સંપર્કથી અથવા રેઝર/વૅક્સિંગનાથી ફેલાઈ શકે.

---

🔍 લક્ષણો (Symptoms)

• નાનું, સમતળ, ગોળ અથવા ઓવલ દાણું
• ચામડીના રંગનું અથવા થોડીક ગુલાબી/ભૂરું
• ચહેરા, કપાળ, ગળા, હાથ પર વધારે જોવા મળે
• ક્યારેક સમૂહમાં (clusters) થાય
• સામાન્ય રીતે દુખાવો નથી
• ક્યારેક હળવી ખંજવાળ

---

📍 કેમ થાય છે? (Causes)

• Human Papillomavirus (HPV) ઇન્ફેક્શન
• ચહેરા પર રેઝર/વૅક્સિંગથી ફેલાવા
• સ્ક્રેચિંગ → Koebner phenomenon (લાઇન પ્રમાણે વધુ દાણા)
• નીચું ઇમ્યુનિટી
• બાળકો અને યુવાનમાં વધુ

---

🎯 ટ્રીટમેન્ટ

• ટોપિકલ ક્રીમ (ડૉક્ટર મુજબ)
• લિક્વિડ નાઇટ્રોજન ક્રાયોથેરાપી
• કેમિકલ પીલ
• લેઝર-કાર્બન ડાયોક્સાઈડ
• ઓટોઈમ્યુન બૂસ્ટર ક્રીમ (દર્દીની જ સ્કિન પર)

---

🧼 જતનની સલાહ (Care)

• દાણા ખંજવાળશો નહીં
• રેઝર/વૅક્સિંગ ટાળવું
• અન્ય લોકો સાથે ટવાલ/શેવિંગ ટૂલ શેર ન કરવું
• સનસ્ક્રીન લગાડવું
• સ્કિનને શુદ્ધ અને સૂકી રાખવી

---

⏳ કોરસ (Duration)

• કેટલાક મહિનાઓમાં ધીમે ધીમે ઘટી શકે
• ક્યારેક લાંબો સમય રહે
• ટ્રીટમેન્ટથી ઝડપથી સુધારો મળે

---

---

✨ वेरुका प्लाना (Verruca Plana) – फ्लैट वार्ट्स

🌿 वेरुका प्लाना क्या है?

वेरुका प्लाना यानी फ्लैट वार्ट्स, जो HPV वायरस के कारण होने वाले
छोटे, सपाट, त्वचा के रंग जैसे दाने होते हैं।
ये संक्रामक होते हैं और स्किन-टू-स्किन संपर्क, रेज़र या वैक्सिंग से फैल सकते हैं।

---

🔍 लक्षण (Symptoms)

• छोटे, सपाट, गोल/अंडाकार दाने
• त्वचा जैसे रंग, हल्का गुलाबी/भूरा
• चेहरा, माथा, गर्दन, हाथों पर
• अक्सर झुंड में (clusters)
• दर्द नहीं
• हल्की खुजली हो सकती है

---

📍 कारण (Causes)

• Human Papillomavirus (HPV)
• शेविंग/वैक्सिंग से फैलना
• स्क्रैचिंग के बाद लाइन में दाने (Koebner phenomenon)
• कम इम्युनिटी
• बच्चों और युवाओं में अधिक

---

🎯 उपचार (Treatment)

• दवा वाली क्रीम
• क्रायोथेरेपी (Liquid nitrogen)
• केमिकल पील
• लेज़र ट्रीटमेंट-कार्बन डाई आक्साइड
• ऑटोइम्यून स्टिमुलेशन क्रीम

---

🧼 देखभाल (Care)

• दाने न खुजलाएँ
• शेविंग/वैक्सिंग से बचें
• तौलिया/रेज़र साझा न करें
• सनस्क्रीन लगाएँ
• त्वचा साफ और सूखी रखें

---

⏳ रोग का कोर्स (Duration)

• कई महीनों में खुद घट सकता है
• कई बार लंबा रहता है
• उपचार से जल्दी सुधार मिलता है

---

---

✨ Verruca Plana (Flat Warts)

🌿 What is Verruca Plana?

Verruca Plana, or flat warts, are small, flat, smooth-surface bumps caused by the Human Papillomavirus (HPV).
They are contagious and may spread through skin contact, shaving, waxing, or scratching.

---

🔍 Symptoms

• Small, flat, round/oval bumps
• Skin-colored, pink, or light brown
• Common on face, forehead, neck, hands
• Often appear in clusters
• Usually painless
• Mild itching possible

---

📍 Causes

• Infection with HPV virus
• Spread via shaving/waxing
• Koebner phenomenon → spread along scratch lines
• Low immunity
• Common in children & young adults

---

🎯 Treatment Options

• Topical medicated creams
• Cryotherapy (liquid nitrogen)
• Chemical peels
• Laser treatment
• Immunomodulator creams

---

🧼 General Care Tips

• Avoid scratching
• Avoid shaving over lesions
• Do not share towels or razors
• Use sunscreen
• Keep skin clean & dry

---

⏳ Course of the Disease

• May resolve slowly over months
• Sometimes persists longer
• Improves faster with treatment

---